Türkiye’nin Su Kaynakları Potansiyeli
Türkiye’nin yıllık ortalama yağış miktarı yaklaşık 643 mm’dir. Bu miktardaki yağış yıllık ortalama 501 milyar m3 suya denk gelmektedir. Bu suyun 274 milyar m3′ü toprak ve su yüzeyleri ve bitkilerden buharlaşma yoluyla atmosfere geri dönmekte, 69 milyar m3′lük bölümü yeraltı suyunu beslemekte, 158 milyar m3′lük bölümü ise akışa geçerek farklı büyüklükteki akarsularla denizlere ve kapalı havzalardaki göllere boşalmaktadır.
Yeraltı suyunu besleyen 69 milyar m3‘lük suyun 28 milyar m3‘ü pınarlar aracılığıyla yerüstü
suyuna tekrar katılmaktadır. Bunun yanında, komşu ülkelerden ülkemize gelen yıllık ortalama 7 milyar m3 su bulunmaktadır. Böylece ülkemizin brüt yerüstü suyu potansiyeli 193 (158+28+7) milyar m3 olmaktadır. Yeraltı suyunu besleyen 41 milyar m3 de göz önüne alındığında, ülkemizin toplam yenilenebilir su potansiyeli brüt 234 milyar m3’tür. Fakat, günümüz teknik ve ekonomik şartları çerçevesinde, farklı amaçlara yönelik olarak tüketilebilecek yerüstü suyu potansiyeli yurt içindeki akarsulardan 95 milyar m3, komşu ülkelerden yurdumuza gelen akarsulardan 3 milyar m3 olmak üzere yılda ortalama toplam 98 milyar m3’dür. Yeraltı suyu potansiyeli ise 12 milyar m3 olarak hesaplanmaktadır. Bu durumda, tüketilebilir yüzey suyu ve yeraltı suyu potansiyeli yılda ortalama toplam 110 milyar m3 olmaktadır.
Türkiye 26 havzaya ayrılmıştır. Havza, dağ veya tepelerle sınırlanmış, suları aynı denize, göle veya ırmağa akan bölgelerdir. Havzaların ortalama su potansiyelleri aşağıda verilmiştir.
Havzalardan toplam yıllık akış miktarı 186 milyar m³ olup bu akışın yaklaşık yarısı beş havzada (Fırat, Dicle, Doğu Karadeniz, Doğu Akdeniz ve Antalya) toplanmaktadır. Bu beş havza dışındaki 21 havza toplam su akışının diğer yarısını paylaşmaktadır. Yalnızca Fırat ve Dicle havzalarının payı toplam akışın %30’unu bulmaktadır. Bu durumda suların havzalara göre dağılımı konusunda bir dengesizlik olduğu görülmektedir.
Türkiye yüzölçümünün yaklaşık 1/3’ünü teşkil eden 28,05 milyon hektarlık ekilebilir arazinin, 25,85 milyon hektarlık kısmı teknik olarak sulanabilir araziden oluşmaktadır. Bu arazilerin sulanmasının önündeki tek engel su eksikliğidir. Şu anda sulanan alan yaklaşık 4.6 milyon hektar olmasına rağmen şimdiden Meriç, Gediz, Büyük ve Küçük Menderes, Kızılırmak, Sakarya, Asi gibi havzalarda su eksikliği vardır. Gelecekte bu havzalarda yeni sulama alanları açılması durumunda su eksikliği iyice artacaktır.