YER YUVARLAĞININ YAPISI VE YER ŞEKİLLERİNİN OLUŞUMU(Cografya Ders Notu)
YER KABUĞUNUN YAPISI
Soru: Güneş sisteminin oluşumuyla ilgili olarak ileri sürülen Büyük Patlama (Big Bang) teorisi kim tarafından ortaya atılmıştır? Teoriyi açıklayınız.
Cevap: Güneş sisteminin oluşumuyla ilgili en yeni görüş; İngiliz bilim adamı Stephan Hawking tarafından ileri sürülmüştür. Bu kurama göre evren, 15 milyar yıl önce, çok yüksek sıcaklıktaki bir yapıdan, büyük bir patlamayla oluşmuştur. Güneş Sistemi’nin oluşumu bu patlamadan 10 milyar yıl sonra gerçekleşmiştir. Buna göre yer yuvarlağının oluşumu günümüzden yaklaşık 5 milyar yıl öncesini dayanmaktadır.
Soru: Yer kabuğu nasıl oluşmuştur?
Cevap: Yer yuvarlağı, ilk oluştuğu dönemde yüksek sıcaklıktaydı. Dünya, kendi ekseni etrafında dönerken yüzeyden itibaren soğumaya başlamış, zamanla en üst kısmı tamamen soğumuş, böylece yer kabuğu oluşmuştur.
Soru: Yer kabuğunun özellikleri nelerdir?
Cevap: *Yer yuvarlağının en üst kısmında ince bir tabaka halinde uzanır.
*Yoğunluğu ve kalınlığı altındaki katmanlara göre daha az ve katı haldedir.
* Yeryüzünden derinlere inildikçe sıcaklık önce her 33 m de 1 0C artmakta belli bir düzeyden sonra bu artış aniden yükselmektedir.
* Taşlardan meydana geldiği için bu tabakaya taş küre (litosfer) de denir.
* Kalınlığı karalarda fazla (30-35 km), deniz ve okyanus tabanlarında azdır (5-10 km).
* Üst kısmına sial, alt kısmına sima denir.