BİLGİ ŞEHRİ

Coğrafya, edebiyat ve internet

TOPRAK VE OLUŞUMU

1- FİZİKSEL (MEKANİK) PARÇALANMA : Günlük ve yıllık sıcaklık farkının fazla olduğu bölgelerde kayaların ufalanmasıdır. Çöllerde, yüksek dağlarda ve karasal iklim bölgelerinde etkilidir. Ülkemizde Doğu Anadolu, İç Anadolu ile Güneydoğu Anadolu bölgelerinde etkilidir.
2- KİMYASAL ÇÖZÜLME : Yağış ve nemin fazla olduğu bölgelerde görülür. Ekvatoral bölge, Muson ve okyanus iklimleri ile deniz kıyılarında etkilidir. Ülkemizde Karadeniz Bölgesinde etkilidir.
Toprak oluşumu : Toprak oluşumu üzerinde iklim, bitki örtüsü, anakayanın özellikleri, yerşekilleri ve zamanın etkisi vardır. Topraklar oluşumlarına göre ikiye ayrılır.
A - Taşınmış Topraklar
1- Alüvyonlar → Akarsuların taşıyıp biriktirdiği topraklardır.
2- Lösler → Rüzgârların taşıyıp biriktirdiği topraklardır.
3- Morenler → Buzulların taşıyıp biriktirdiği topraklardır.
Alüvyonlar farklı bölge topraklarının karışımından oluştukları için verimlidirler, bulundukları bölgenin iklimi hakkında bilgi vermezler.
B - Yerli Topraklar
a) Nemli Bölge Toprakları
1- Lateritler : Sıcak nemli bölgelerin yıkanmış verimsiz topraklarıdır. Ülkemizde Doğu Karadeniz kıyılarında görülür.
2- Terra Rossa (Kırmızı) : Akdeniz iklim bölgesinde kireçtaşı üzerinde gelişen kırmızı renkli topraklardır. Ülkemizde Akdeniz ve Ege kıyılarında görülür.
3- Kahverengi orman : Ilıman nemli iklim bölgelerinin ormanlık alanlarında oluşan verimli topraklardır. Ülkemizde Karadeniz kıyılarında görülür.
4- Podzoller : Serin nemli iklim bölgelerinin iğne yapraklı orman alanlarında oluşan topraklardır.
Ülkemizde Batı Karadeniz kıyılarında görülür.
5- Tundra : Soğuk nemli Tundra iklim bölgelerinin yarı donmuş verimsiz topraklarıdır. Ülkemizde görülmez.
b) Kurak Bölge Toprakları
1- Çernozyomlar (Kara topraklar) : Orta kuşağın yarı nemli step sahalarında oluşan humus bakımından zengin topraklardır. Ülkemizde Erzurum-Kars Bölümünde görülür.
2- Kestane ve Kahverengi bozkır : Yarı kurak bozkır sahalarının az verimli topraklarıdır. Ülkemizdeki en yaygın toprak türüdür. İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ile Trakya’da görülür.
3- Çöl : Çöl iklim bölgelerinde oluşan çok verimsiz topraklardır. Kimyasal ve biyolojik ayrışmanın yetersizliği toprak oluşumunu engellemiştir.
Ülkemizde görülmez.